Ek C, Sözlük¶

Nasıl kullanılır: Bu sözlük, bu kitapta kullanılan Rotary ve insani yardım kısaltmalarını kapsar. Her madde, İngilizce açılımı ve bir tanımı sunar. Kesin alfabetik sıra.

Rotary kısaltmaları ve terimleri¶

AAR, After-Action Report. Her operasyondan sonra yazılan yapılandırılmış değerlendirme belgesi. Zaman çizelgesini, sonuçları, başarıları, başarısızlıkları ve önerileri kaydeder. Herhangi bir Rotary afet müdahale operasyonu için 30 gün içinde önerilir (bkz. ch00 doktrini).
CERT, Community Emergency Response Team. Vatandaşları temel acil durum becerilerinde (hafif arama kurtarma, ilk yardım, yangın söndürme) eğiten program. Birçok ülkede benimsenen Amerikan modeli.
DCA, Disaster Committee Activation. 3 seviyeli Rotary aktivasyon ölçeği (D7080, D5930 bölgelerinin uzlaşısı); burada sayı ne kadar küçükse, seferberlik o kadar güçlüdür: DCA-3 (normal faaliyet, danışma ve planlama modu), DCA-2 (önemli olay, komite aktive, Bölge desteği gerekli), DCA-1 (tam ölçekli yardım operasyonu, Bölgeyi aşan büyük afet, Zon ve RI seferber edildi).
DDF, District Designated Fund. TRF tarafından Bölgeye iade edilen SHARE (Dünya Fonu) payı. District Grants için ve Global Grants'e yerel katkı olarak kullanılabilir.
DDRF, District Disaster Relief Fund. Bölge tarafından kendi topraklarındaki acil afet müdahalesini finanse etmek üzere kurulan rezerv fonu. Kulüplerden gelen gönüllü katkılarla beslenir.
DFC, District Finance Committee. Afet fonlarının tahsisi dahil olmak üzere Bölge finansmanını denetlemekten sorumlu organ.
DG, District Governor. Bölgenin en üst seçilmiş lideri. DRG taleplerini onaylar, DCA seviyelerini ilan eder ve müdahaleyi Bölge düzeyinde koordine eder. Bir yıllık görev süresi.
DNA-RAG, Disaster Network of Assistance Rotary Action Group. Afet müdahale koordinasyonunda uzmanlaşmış RAG. Eğitimli değerlendiriciler, teknik uzmanlık, eğitim ve katmanlar arası koordinasyon sağlar. Eski adıyla DRF-RAG.
DRC, Disaster Response Committee of the club or district. Bir kulüp veya bölge içinde afetlere hazırlık ve müdahaleden sorumlu daimi komite.
Disaster Coordinator, Kulüp düzeyinde belirlenmiş görev. Kulübün hazırlığından, müdahale sırasında koordinasyondan ve Bölge DRO'su ile saha irtibatından sorumludur. Bölge düzeyinde bir işlev olan DRO'dan ayrıdır.
DRG, Disaster Response Grant. Acil afet müdahalesi için nitelikli bölgelere verilen TRF hibesi. Yazının yazıldığı sırada başvuru başına maksimum tutar: 25.000 USD. Bu tavan The Rotary Foundation tarafından belirlenir ve periyodik olarak revize edilir; başvuru öncesinde güncel tutarı my.rotary.org üzerinden doğrulayın; zira bu kitap boyunca alıntılanan rakamlar yazının yazıldığı sırada yürürlükte olan değeri yansıtır. Tipik onay süresi: eksiksiz başvurudan sonra 2 ila 4 hafta (adlandırılmış bir fırtına için etki öncesi başvuruda 24 ila 48 saat). Etki öncesi başvuru, TRF tarafından yayımlanan Disaster Response Grant Terms and Conditions ile düzenlenir; güncel sürüm için my.rotary.org'a başvurun. 12 ay içinde vakıf hesap verebilirlik raporu gereklidir.
DRFC, District Rotary Foundation Committee Chair. Bölge ile Rotary Vakfı arasındaki koordinasyondan sorumlu. Hibe başvurularını DG ile birlikte imzalar.
DRO, District Disaster Relief Officer. Tüm Bölge afet müdahale operasyonlarını koordine etmek üzere DG tarafından atanan kişi. Kulüpler, Bölge ve Zon arasındaki birincil temas noktası.
EREY, Every Rotarian, Every Year. Her Rotaryeni Rotary Vakfı'na yıllık katkıda bulunmaya teşvik eden program (hedef: üye başına yılda 100 USD). Bu fonlar SHARE'i ve dolaylı olarak afet müdahale kapasitelerini besler.
ESRAG, Environmental Sustainability Rotary Action Group. Çevre konularında uzmanlaşmış RAG: iklim değişikliği, doğal tehlikeler, afet risk azaltımı, sürdürülebilir yeniden inşa.
GMS, Grant Management System. Hibelerin sunulması, izlenmesi ve raporlanması için TRF çevrimiçi platformu (MyRotary ile entegre). Her DRG veya Global Grant başvurusu GMS üzerinden yapılır.
MOU, Memorandum of Understanding. Rotary ile harici bir kuruluş (STK, yerel yönetim, teknik ortak) arasındaki ortaklığı resmileştiren yazılı anlaşma. İşbirlikçi bir ortak içeren Global Grants için zorunludur.
POD, Point of Distribution. Yardımın yararlanıcılara dağıtıldığı fiziksel yer. Her POD bir yönetici, bir yararlanıcı kaydı ve bir güvenlik protokolü gerektirir.
RAGFP, Rotary Action Group for Peace. Barış inşası, çatışma çözümü ve çatışma sonrası yeniden inşada uzmanlaşmış RAG. Doğal afetlerle çatışmaların örtüştüğü bölgelerde çalışır.
RAGCED, Rotary Action Group for Community Economic Development. Afet sonrası ekonomik yeniden inşa dahil olmak üzere toplumsal ekonomik kalkınmada uzmanlaşmış RAG: mikrofinans, mesleki eğitim, yerel pazarların canlandırılması.
RI, Rotary International. Tüm Rotary kulüplerini bir araya getiren küresel kuruluş. Merkezi Evanston, Illinois'de (ABD). Kurumsal çerçeve, marka, politikalar ve küresel koordinasyon sağlar.
SITREP, Situation Report. Alt katmandan üst katmana periyodik olarak iletilen standartlaştırılmış rapor. Durumun halini, sürmekte olan eylemleri, ihtiyaçları ve talepleri içerir. Sıklık: her 6 saatte bir (akut faz), günlük, ardından haftalık.
TRF, The Rotary Foundation. Rotary'nin hayır kuruluşu kolu. Hibeleri (DRG, Global Grants, District Grants), Dünya Fonu'nu, SHARE programını, Barış Bursları'nı ve Afet Müdahale Fonu'nu yönetir.

Uluslararası insani yardım terimleri¶

Cluster, Sektör grubu, insani yardım koordinasyon sistemi. İnsani yardım aktörlerini müdahale sektörüne göre (barınak, sağlık, su, gıda vb.) bir araya getiren BM koordinasyon mekanizması. Her küme referans bir BM ajansı tarafından yönetilir. Rotary, yerel düzeyde küme toplantılarına katılabilir.
CHS, Core Humanitarian Standard. İnsani yardım kuruluşlarının krizlerden etkilenen insanlara karşı yükümlülüklerini tanımlayan 9 taahhütten oluşan set: uygunluk, etkililik, hesap verebilirlik, katılım.
EOC, Emergency Operations Center. Yetkililerin afet müdahalesini koordine ettiği fiziksel yer. Rotary, yerel EOC'nin konumunu bilmeli ve mümkünse orada irtibat sağlamalıdır.
ICS, Incident Command System. Öncelikle Kuzey Amerika'da kullanılan standartlaştırılmış acil müdahale yönetim sistemi. Net bir hiyerarşi tanımlar: olay komutanı, operasyonlar, planlama, lojistik, finans. Rotary müdahalesini yapılandırmak için referans model.
IDP, Internally Displaced Person. Evinden kaçmak zorunda kalan ancak ülkesi içinde kalan kişi (uluslararası bir sınırı geçen mültecinin aksine). Doğal afetler, ülke içi yer değiştirmenin başlıca nedenlerinden biridir.
IFRC, International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies. 191 ulusal Kızılhaç ve Kızılay derneğini koordine eden çatı kuruluş. Birçok afette sahada Rotary'nin stratejik ortağı.
NFI, Non-Food Items. Afet mağdurlarına dağıtılan, gıda dışındaki tüm mallar: battaniyeler, brandalar, mutfak eşyaları, hijyen kitleri, giyecek, yataklar. İnsani yardım müdahalesinde standart kategori.
OCHA, Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. Uluslararası insani yardım müdahalesini koordine etmekle görevli BM organı. Fon çağrıları yayımlar, CERF'i (acil durum fonu) yönetir ve küme sistemini harekete geçirir. Afet verileri için güvenilir kaynak.
ORSEC, Organisation de la Réponse de Sécurité Civile (Fransız sivil güvenlik müdahale organizasyon sistemi). Fransız yetkililerinin kriz yönetim planı. Afet müdahalesinin departman ve zon düzeylerindeki organizasyonunu tanımlar. ABD'deki National Response Framework'ün eşdeğeri.
PFA, Psychological First Aid. Travmatik bir olaydan sonra acil psikolojik desteğe yönelik yapılandırılmış yaklaşım. Psikolog eğitimi gerektirmez. Eğitimli her gönüllü uygulayabilir. Bileşenleri: dinle, koru, bağla, dengele.
Sphere, İnsani yardım müdahalesi için Sphere Asgari Standartları. Dört alanda asgari kalite standartlarını tanımlayan küresel referans: su ve sanitasyon, gıda ve beslenme, barınak ve gıda dışı malzemeler, sağlık. Örnek: kişi başına günde 15 litre su, kişi başına 3,5 m² kapalı alan.
UNHCR, United Nations High Commissioner for Refugees. Mültecilerin ve yerinden edilmiş kişilerin korunmasından sorumlu BM ajansı. Bir afet, sınır ötesi kitlesel nüfus yer değiştirmesine yol açtığında müdahale eder.
UNICEF, United Nations Children's Fund. Çocuk korumasında uzmanlaşmış BM ajansı. Bir afette UNICEF, çocuklar için müdahaleyi koordine eder (beslenme, acil durum eğitimi, koruma, su).
UNDRR, United Nations Office for Disaster Risk Reduction. Afet Risk Azaltımı için Sendai Çerçevesi 2015-2030'un uygulanmasını koordine eden BM ajansı. Küresel afet verileri için referans kaynak.
WASH, Water, Sanitation and Hygiene. İçme suyuna erişimi, sanitasyonu (tuvaletler, atık su bertarafı) ve hijyen teşvikini kapsayan insani yardım sektörü. Yedi Rotary odak alanından biri. WASH-RAG'in uzmanlık alanı.
WFP, World Food Programme. Acil gıda yardımından sorumlu BM ajansı. Dağıtılan yardım hacmi bakımından dünyanın en büyük insani yardım kuruluşu. Gıda dağıtımı içeren büyük ölçekli Rotary operasyonları için potansiyel ortak.
WHO, World Health Organization. Uluslararası sağlık müdahalesine öncülük eden BM ajansı. Bir afet durumunda epidemiyolojik gözetimi, ilaçlara erişimi ve salgınlara müdahaleyi koordine eder.

Yaygın operasyonel terimler¶

Beneficiary, İnsani yardımı doğrudan alan kişi. Resmi iletişimde "kurban" teriminden kaçınılmalıdır.
Call-down list, Zincirleme telefon listesi: her kişi bir sonrakini arar. Tüm kulüp üyelerine 30 dakikadan kısa sürede ulaşmayı sağlar. Telefon ağacı olarak da bilinir.
Do No Harm, Temel insani yardım ilkesi: her müdahale, etkilenen kişilere ek zarar vermekten kaçınmalıdır.
Emergency kit, Anında müdahale için kulüp tarafından önceden konumlandırılmış malzeme ve belge seti (formlar, yelekler, su, telsizler vb.). Go-bag olarak da adlandırılır.
Phase 1, Emergency, Afetten sonraki ilk 72 saat. Öncelikler: kurtarma, değerlendirme, ilk yardım, güvenliği sağlama.
Phase 2, Stabilization, 72 saatten 4 haftaya kadar. Öncelikler: yapılandırılmış dağıtım, koordinasyon, finansman, iletişim.
Phase 3, Recovery, 1 aydan 24 aya kadar. Öncelikler: yeniden inşa, rehabilitasyon, dayanıklılık, Global Grants.
Stewardship, Rotary Vakfı fonlarının kullanımı hakkında hesap verme yükümlülüğü. Anlatı, mali ve fotoğraflı bir rapor içerir. Son tarih: fonların alınmasından 12 ay sonra (DRG) veya Global Grant takvimine göre.
Tier / Layer, Rotary ekosisteminin düzeyi. Altı katman: Kulüp (1), Bölge (2), Zon (3), RAG'ler (4), TRF (5), RI (6). Her katmanın afet müdahalesinde farklı bir rolü vardır.
Community kitchen transition, Bir aşevinin nesnel kriterlere göre kapatılması: yerel pazar ≥ %80 işlevsel, VEYA aşevi birim maliyeti > yerel pazar fiyatı, VEYA aktif yararlanıcılar 3 ardışık gün boyunca zirvenin < %20'si (bkz. bölüm 14).
PFA to beneficiary ratio, Psikolojik İlk Yardım eğitimli müdahalecilerin asgari yoğunluğu: acil durum fazında risk altındaki 100 kişiye 1, stabilizasyonda 50 kişiye 1, iyileşmede 30 kişiye 1 (bkz. bölüm 17).
Complex multi-hazard crisis, Kısa bir zaman aralığında aynı nüfus üzerinde iki veya üç büyük stres etkeninin üst üste binmesi (örn. deprem + salgın; çatışma + kuraklık + kıtlık). DNA-RAG merkezi koordinatör olarak zorunludur (bkz. bölüm 26'daki F4 kartı).
Vicarious trauma / compassion fatigue, Başkalarının acısına tekrarlanan maruziyetin sonucu. Vicarious trauma klinik olguyu belirtir (travmatik bir olaya dolaylı maruziyet); compassion fatigue ise onun operasyonel tezahürünü belirtir (duygusal tükenme, geri çekilme). Bkz. bölüm 17.

Ek C, Sözlük, Rotary Kulübü Afet Müdahale Kitabı