Bölüm 7, Kulübün sermayesinin envanterini çıkarmak¶
Üç sermaye, tek envanter¶
30 üyeli bir Rotary Kulübü, 30 gönüllü değildir. Her biri kişisel ve mesleki bir iletişim ağına, uzmanlaşmış yetkinliklere ve maddi kaynaklara sahip 30 profesyoneldir. Bir üyenin nakliye şirketi, kullanıma hazır üç kamyon demektir. Bir diğerinin muayenehanesi, bir tıbbi malzeme kaynağı demektir. Üçüncüsünün restoranı, hâlihazırda donatılmış bir toplu mutfak demektir.
Bir kulübün afetteki gücü, üye sayısıyla değil, bu üyelerin harekete geçirebileceklerinin çıkardığı envanterin niteliğiyle ölçülür.
Bu envanter üç sermayeyi kapsar: - İnsan sermayesi: yetkinlikler, diller, müsaitlik - Maddi sermaye: ekipman, araçlar, mekanlar, stoklar - İlişkisel sermaye: üyelikler, mesleki ağlar, kurumsal bağlantılar
Bu envanteri oluşturmak ve güncellemekten Afet Koordinatörü sorumludur. Sıklık: en az yıllık, Rotary yılının başında (Temmuz-Eylül).
İnsan sermayesi: üyelerinizin yetkinlikleri¶
Yetkinlik envanteri tablosu¶
Her üye bir föy doldurur. Koordinatör her şeyi ortak bir elektronik tabloda + lamine bir kağıt kopyada toplar.
| Alan | Örnek |
|---|---|
| Tam ad | Dr. Marie DUPONT |
| Ana meslek | Pratisyen hekim |
| Birincil afet yetkinliği | Triyaj, acil bakım, sağlık değerlendirmesi |
| İkincil afet yetkinliği | İlk yardım eğitimi, PFA |
| Özel eğitimler | PSC1 (2024), Kızılhaç PFA (2025), GMS (2025) |
| Konuşulan diller | Fransızca (ana dil), İngilizce (akıcı), Arapça (günlük konuşma) |
| Krizde tahmini müsaitlik | D+0 ile D+3 arası: %100 / D+4 ile D+14 arası: %50 (muayenehaneyi açık tutmak için) |
| Kısıtlamalar | Azalmış hareket kabiliyeti (diz), engebeli arazi yok |
Özet tablo şablonu (kısım)¶
| Üye | Meslek | Afet yetkinliği | Diller | Müsaitlik D+0 |
|---|---|---|---|---|
| Martin, J. | İnşaat işletmesi sahibi | Lojistik, enkaz kaldırma, bina değerlendirmesi | FR, EN | Anında |
| Dupont, M. | Doktor | Triyaj, bakım | FR, EN, AR | Anında |
| Leroy, P. | Avukat | Sigorta, afetzedelerin hakları | FR, EN | H+6 |
| Chen, L. | Restoran işletmecisi | Toplu mutfak, gıda hijyeni | FR, ZH, EN | Anında |
| Konaté, A. | Telekom mühendisi | İletişim, BT sistemleri | FR, WO, EN | H+4 |
| Moreau, S. | Yeminli mali müşavir | Muhasebe, TRF gözetimi | FR | H+12 |
| Petit, F. | Çiftçi | Ağır araçlar, arazi, depolama | FR | Anında |
| Da Silva, R. | Eczacı | İlaç yönetimi, sağlık tavsiyesi | FR, PT, EN | H+2 |
| Berger, C. | Gazeteci | Kriz iletişimi, medya | FR, EN, ES | Anında |
| Nakamura, H. | Mimar | Hasar değerlendirmesi, yeniden yapım planları | FR, JA, EN | H+6 |
Üyelerin mesleki ağları¶
Rotary'yi diğer tüm gönüllü kuruluşlardan ayıran nokta işte burasıdır. Üyeleriniz yalnız gelmez; ağlarıyla birlikte gelir.
| Üye | Harekete geçirilebilir mesleki ağ | Potansiyel kaynak |
|---|---|---|
| Martin, J. (İnşaat) | Malzeme tedarikçileri, taşeronlar, ağır ekipman operatörleri | Brandalar, ahşap, nitelikli işgücü, makine |
| Chen, L. (Restoran) | Gıda tedarikçileri, toptancılar, HACCP ağı | Toplu gıda, mutfak ekipmanı |
| Petit, F. (Tarım) | Tarım kooperatifi, nakliyeciler, soğuk hava depoları | Kamyonlar, soğutmalı depolar, gıda |
| Da Silva, R. (Eczane) | İlaç toptancıları, eczane ağı | Acil ilaçlar, tıbbi malzemeler |
| Leroy, P. (Avukat) | Baro ağı, noterler, sigortacılar | Gönüllü (pro bono) hukuki yardım, sigorta uzmanlığı |
Somut eylem: Yıllık envanter sırasında her üyeye şunu sorun: "Afet yarın olsa, kaynak elde etmek için bir saat içinde hangi mesleki bağlantıları arayabilirsiniz?" İsimleri, numaraları, erişilebilir kaynakları not edin. Bu ikinci halka bağlantılar, kulübün kapasitesini 5 ya da 10 katına çıkarır.
Maddi sermaye: üyelerinizin sahip oldukları¶
Maddi envanter, üyelerin kişisel olarak ve işletmeleri aracılığıyla sağlayabileceklerini kapsar. Bu ayrım önemlidir: bir üye kişisel arabasını anında sunabilir; şirket kamyonu ise bir ortağın onayını gerektirebilir.
Örnek envanter¶
Araçlar¶
| Sahibi | Araç türü | Kapasite | Kişisel/İşletme | Müsaitlik |
|---|---|---|---|---|
| Martin, J. | Kamyon 3,5 T | 3 ton | İşletme | Ortak onayı gerekli |
| Martin, J. | Ticari van | 1,2 T | İşletme | Anında |
| Petit, F. | Traktör + römork | 5 ton | Kişisel | Anında |
| Petit, F. | 4×4 pikap | 5 yolcu + 500 kg | Kişisel | Anında |
| Konaté, A. | Sedan | 4 yolcu | Kişisel | Anında |
Jeneratörler ve enerji¶
| Sahibi | Ekipman | Güç | Yakıt | Müsaitlik |
|---|---|---|---|---|
| Martin, J. | Taşınabilir jeneratör | 5 kW | Benzin | İşletme, onay gerekli |
| Petit, F. | Çiftlik jeneratörü | 12 kW | Dizel | Anında |
| Rotary Kulübü | Güneş enerjili şarj ünitesi | 100 W | Güneş | Kulüp mekanında |
Mekanlar ve alanlar¶
| Sahibi | Mekan türü | Alan | Barındırma kapasitesi | Ekipman |
|---|---|---|---|---|
| Chen, L. | Restoran | 120 m² | 80 kişi | Donanımlı mutfak, su, elektrik, otopark |
| Martin, J. | İnşaat deposu | 300 m² | Yalnızca depolama | Kamyon erişimli, güvenli |
| Rotary Kulübü | Toplantı odası | 60 m² | 40 kişi | WiFi, tuvaletler, projektör |
| Moreau, S. | Garaj/atölye | 80 m² | Depolama | Elektrik, araç erişimi |
| Berger, C. | Ofis | 40 m² | 10 kişi | Yüksek hızlı WiFi, yazıcı |
Uzmanlık ekipmanı¶
| Kategori | Ekipman | Sahibi | Miktar |
|---|---|---|---|
| İnşaat | Zincirli testere | Petit, F. | 2 |
| İnşaat | Matkap, vidalama makinesi, daire testere | Martin, J. | Tam takım |
| İnşaat | Merdiven (sürgülü, 3-6 m) | Martin, J. | 2 |
| İnşaat | Hava kompresörü | Martin, J. | 1 (şantiye) |
| Su | Dalgıç su pompası | Petit, F. | 1 |
| Su | Saha su filtresi | Rotary Kulübü | 1 (DRC kiti) |
| Su | Mobil arıtma istasyonu | Ortak kullanıma (bölge / WASH-RAG) | Harekete geçirilecek |
| Su | Şişme bot / hafif tekne (sel bölgeleri) | Petit, F. | 1 |
| İletişim | PMR446 telsizler | Rotary Kulübü | 4 |
| İletişim | Iridium uydu telefonu | Konaté, A. | 1 (mesleki) |
| İletişim | Uydu internet terminali (Starlink Mini) | Konaté, A. | 1 (harekete geçirilecek) |
| Tıbbi | Defibrilatör (AED) | Dr. Dupont | 1 (muayenehane) |
| Tıbbi | Tam ilk yardım kitleri | Rotary Kulübü | 3 |
| Tıbbi | Katlanır sedye | Rotary Kulübü | 1 |
| Güvenlik | Karbon monoksit (CO) dedektörü | Rotary Kulübü | 2 |
| Mutfak | Endüstriyel gaz ocakları | Chen, L. | 4 (restoran) |
| Mutfak | 50 L tencereler | Chen, L. | 3 (restoran) |
| Barınak | 4 kişilik çadırlar | Petit, F. | 2 |
| Barınak | 6×4 m brandalar | Martin, J. | 10 (işletme) |
| Aydınlatma | LED zemin lambaları | Martin, J. | 2 (inşaat) |
Envanter formatı¶
Zorunlu ikili format: - Dijital: Koordinatör, Başkan ve 3 DRC komite üyesiyle paylaşılan elektronik tablo (Excel/Google Sheets). Parola korumalı (kişisel bilgi içerir). - Kağıt: Basılı, lamine sürüm; Koordinatörün evinde VE kulüp mekanında saklanır. Bu sürüm kişisel adres içermez; yalnızca isimler, yetkinlikler, telefonlar ve kaynaklar.
İlişkisel sermaye: çapraz üyelikler¶
Rotaryenler bir Rotary balonu içinde yaşamazlar. Çoğu başka kuruluşlarda aktiftir, görev üstlenir ya da tamamlayıcı ağlara mensuptur. Bu çapraz üyelikler, haberdar olmanız koşuluyla, önemli bir varlıktır.
Çapraz üyelikler tablosu¶
| Üye | Dış üyelik | Rol/Rütbe | Afette kaynak |
|---|---|---|---|
| Martin, J. | Gönüllü itfaiyeciler | Çavuş | İtfaiye ağlarına erişim, kurtarma eğitimi, ekipman |
| Leroy, P. | Belediye Meclisi | Belediye Başkan Yardımcısı | Belediyeye doğrudan erişim, acil durum kararları |
| Dupont, M. | Kızılhaç | Eğitimli gönüllü | Doğrudan Kızılhaç irtibatı, PFA eğitimi |
| Petit, F. | Askeri yedek | Yedek asker | Saha eğitimi, askeri lojistik ağı |
| Nakamura, H. | Lions Kulübü | Aktif üye | Hizmet kulüpleri arası koordinasyon, ortak kullanım |
| Berger, C. | Gazeteciler derneği | Yönetim kurulu üyesi | Medya ağı, hızlı bilgi yayılımı |
| Konaté, A. | Dini topluluk (cami) | Dayanışma koordinatörü | Toplumsal yardımlaşma ağı, barınma alanları |
| Moreau, S. | Ticaret Odası | Sayman | Yerel iş ağı, ekonomik acil durum fonu |
Neden kritik: Gönüllü itfaiyeci olan Martin, bölgenin gönüllüleriniz için güvenli olup olmadığını 10 dakikada size söyleyebilir; resmi kanallardan saatlerce beklerdiniz. Belediye başkan yardımcısı olan Leroy, afetzedeleri barındırmak için spor salonunun açılmasını tek bir telefonla sağlayabilir. Bu köprüler sizin rekabet avantajınızdır.
İkili Rotary-STK üyeliği: irtibat rolünü resmileştirmek¶
Bir üye başka bir kuruluşta da (Kızılhaç, Lions, Sivil Savunma) aktifse, onu kulüp ile o kuruluş arasında resmi olarak irtibat görevlisi olarak belirleyin. Bu şu anlama gelir:
- Krizde kulübün o kuruluşa ilk irtibat noktasıdırlar
- Kulübü o kuruluşla koordinasyon toplantılarında temsil ederler
- İki kuruluş arasındaki güncel iletişim bilgilerini korurlar
- Kulübün katılması gereken tatbikat veya eğitimleri işaret ederler
İletişim zinciri listesi sistemi¶
İletişim zinciri listesi, ağlar tıkalı olsa bile her üyeye 30 dakikadan kısa sürede ulaşılmasını sağlayan mekanizmadır. İlke: her kişi 2-3 kişiyi arar, onların her biri 2-3 kişiyi arar ve bu böyle devam eder.
Arama ağacının mimarisi¶
AFET KOORDİNATÖRÜ
├── A Dalı Sorumlusu
│ ├── A-1 → 5 üyeyi arar
│ └── A-2 → 5 üyeyi arar
├── B Dalı Sorumlusu
│ ├── B-1 → 5 üyeyi arar
│ └── B-2 → 5 üyeyi arar
└── C Dalı Sorumlusu (>30 üyeyse)
├── C-1 → 5 üyeyi arar
└── C-2 → 5 üyeyi arar
Sonuç: Koordinatör 2-3 arama yapar. 30 dakikada 30'dan fazla üyeye ulaşılır.
İşleyiş kuralları¶
| Kural | Ayrıntı |
|---|---|
| Cevap yok | 5 dakika arayla 3 deneme, sonra belirlenen yedeğe geçilir |
| Onay | Her daldaki son üye Koordinatöre bir SMS gönderir: "X dalı tamamlandı, [toplam] üzerinden [sayı] ulaşıldı" |
| Saatler | Hayati aciliyetler dışında 22.00 ile 06.00 arası arama yapılmaz |
| Mesaj | Tam olarak alındığı gibi iletilir; yorumlanmaz, eklenmez, üzerine söz söylenmez |
| Yedekler | Ağaçtaki her pozisyonun belirlenmiş bir yedeği vardır |
Standartlaştırılmış arama metni¶
"Merhaba, ben [AD], [ŞEHİR] Rotary Kulübü.
Afet uyarı mesajı.
DURUM: [1-2 cümlelik özet].
İSTENEN EYLEM: [üyenin yapması gereken].
Aldığınızı teyit ediyor musunuz?
Lütfen şimdi [AD 1]'i [NUMARA]'dan
ve [AD 2]'yi [NUMARA]'dan arayın."
Zorunlu üç aylık test (ch00 ile uyumlu kadans)¶
İletişim zinciri listesi ancak test edilirse işe yarar. Yılda dört kez gerçek bir test düzenleyin:
| Ay | Test türü | Yöntem |
|---|---|---|
| Eylül | Tam test | Ağacın gerçek aktivasyonu. Koordinatör tetikler, süre tutar ve aksaklıkları not eder. |
| Aralık | Kısmi test | Tek bir dalın SMS ile aktivasyonu. |
| Mart | Kısmi test | Başka bir dalın telefon araması ile aktivasyonu. |
| Haziran | Kısmi test | Son dalın WhatsApp ile aktivasyonu. |
Performans göstergeleri:
| Gösterge | Hedef |
|---|---|
| Üyelerin %80'ine ulaşma süresi | < 30 dakika |
| İlk aramada yanıt oranı | > %60 |
| 3 deneme + yedek sonrası yanıt oranı | > %90 |
| Tespit edilen geçersiz numaralar | 0 (aksi halde derhal güncelleyin) |
İletişim zinciri listesi formatı¶
İletişim zinciri listesi iki sürümde bulunur:
Tam sürüm (dijital): - Elektronik tablo: ad, ağaçtaki rol, birincil telefon, ikincil telefon, e-posta, yetkinlikler, adres - Güvenli bulutta + USB bellekte yerel kopya olarak saklanır
Saha sürümü (kağıt): - Katlanır kart formatı (cüzdana sığar) - Yalnızca şunları içerir: ad, ağaçtaki pozisyon, birincil telefon, ikincil telefon - Lamine - Kulübün her üyesine dağıtılır - Evde VE ofiste saklanır
Hatırlatma: İletişim zinciri listesindeki geçersiz bir numara, bütün bir dalın kopması demektir. Üç aylık güncellemeler isteğe bağlı değildir.
Dış iletişim rehberi¶
Üyelerin ötesinde kulübün, afet durumunda ulaşılacak kişi ve kuruluşlardan oluşan bir dış iletişim rehberi olmalıdır. Bu rehber Afet Koordinatörünün sorumluluğundadır.
Yerel acil durum irtibatları¶
| Kuruluş | İrtibat adı | Doğrudan telefon | Rol | Son doğrulama |
|---|---|---|---|---|
| İtfaiye | Tugay komutanı | //___ | ||
| Acil Sağlık / Tıbbi acil | Tıbbi direktör | //___ | ||
| Polis | Emniyet müdürü / Komiser | //___ | ||
| Belediye, Kriz masası | Operasyon müdürü veya güvenlik sorumlusu | //___ | ||
| Valilik, Sivil savunma | Acil hizmetler amiri | //___ | ||
| Ana hastane | Acil servis direktörü | //___ | ||
| Su idaresi | Nöbetçi acil hat | //___ | ||
| Elektrik idaresi | Nöbetçi acil hat | //___ | ||
| Doğalgaz idaresi | Nöbetçi acil hat | //___ |
İnsani yardım ve dernek irtibatları¶
| Kuruluş | İrtibat adı | Doğrudan telefon | Harekete geçirilebilir kaynaklar | Son doğrulama |
|---|---|---|---|---|
| Kızılhaç / Kızılay | Barınaklar, ilk yardım, su | //___ | ||
| Gıda yardımı derneği | Gıda yardımı, giysi | //___ | ||
| Gıda Bankası | Gıda tedariki | //___ | ||
| Kurtuluş Ordusu (Salvation Army) | Gıda, konaklama | //___ | ||
| Diğer yerel STK 1 | //___ | |||
| Diğer yerel STK 2 | //___ |
Rotary irtibatları¶
| Rol | Ad | Doğrudan telefon | E-posta | Son doğrulama |
|---|---|---|---|---|
| Bölge Guvernörü | //___ | |||
| DRO (District Disaster Relief Officer) | //___ | |||
| DRFC (District Rotary Foundation Committee Chair) | //___ | |||
| DNA-RAG bölgesel irtibatı | //___ | |||
| ShelterBox, yerel irtibat | //___ | |||
| En yakın kardeş kulüp | //___ |
Ekonomik irtibatlar¶
| Aktör | İrtibat adı | Doğrudan telefon | Harekete geçirilebilir kaynaklar | Son doğrulama |
|---|---|---|---|---|
| Süpermarket / Büyük mağaza | Su, gıda, hijyen | //___ | ||
| Nakliye şirketi | Kamyonlar, lojistik | //___ | ||
| Akaryakıt istasyonu | Yakıt | //___ | ||
| Eczane | İlaçlar | //___ | ||
| Otel | Acil konaklama | //___ | ||
| Matbaa | Formlar, afişler | //___ |
Medya irtibatları¶
| Kuruluş | Gazeteci adı | Doğrudan telefon | Tür | Son doğrulama |
|---|---|---|---|---|
| Yerel gazete | Basılı | //___ | ||
| Yerel radyo | Radyo | //___ | ||
| Yerel TV | Televizyon | //___ | ||
| Ulusal basın muhabiri | Basın | //___ |
Güncelleme sıklığı: Acil durum irtibatları için üç ayda bir. Diğerleri için yıllık. "Son doğrulama" sütunu bir nedenle vardır: 12 aydır doğrulanmamış bir numara artık güvenilir değildir.
Dijital VE kağıt: her ikisi de vazgeçilmezdir¶
Bu noktanın altını ısrarla çizmek gerekir. Afette biri ya da diğeri çökecektir.
Neden dijital yeterli değildir¶
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| Uzun süreli elektrik kesintisi | WiFi yok, bulut erişimi yok, sınırlı telefon şarjı |
| Baz istasyonlarının yıkılması | 4G/5G yok, mobil veri yok |
| Bulut sunucusuna ulaşılamaması | Google Drive, Dropbox internetsiz erişilemez |
| Kaybolan/hasar gören telefon | Tüm yerel veriler kaybolur |
Neden kağıt yeterli değildir¶
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| Evin yıkılması veya erişilemez olması | Kağıt belgeler kaybolur |
| Sel | Kağıt belgeler zarar görür |
| Hızlı paylaşım ihtiyacı | Bir kağıt belgeyi 30 kişiye kopyalamak/göndermek imkansız |
| Güncellemeler | Kağıt gerçek zamanlı güncellenmez |
Çözüm: sistematik ikili format¶
| Belge | Dijital sürüm | Kağıt sürüm |
|---|---|---|
| İletişim zinciri listesi | Bulut + USB bellek + telefon | Lamine kart (her üye) |
| Kaynak envanteri | Paylaşımlı elektronik tablo (korumalı) | Lamine klasör (Koordinatör + kulüp mekanı) |
| Dış iletişim rehberi | Paylaşımlı elektronik tablo | Lamine föy (Koordinatör + Başkan) |
| Tam acil durum planı | Bulutta PDF + USB bellek | Kulüp mekanında + Koordinatörün evinde klasör |
| Operasyonel formlar | USB bellekte şablon dosyaları | Mekanda 50 önceden basılı kopya |
Fiziksel dokümantasyon kiti¶
Afet Koordinatörü, güvenli bir yerde saklanan (kulüp mekanı + Koordinatörün evinde kopya) fiziksel bir acil durum klasörü tutar; içeriği:
- Güncel iletişim zinciri listesi (lamine)
- Üyelerin kaynak envanteri (özet)
- Dış iletişim rehberi
- Halefiyet planı
- 20 boş SITREP formu
- 20 boş hızlı değerlendirme formu
- 20 boş gönüllü kayıt formu
- 10 boş günlük mali takip föyü
- 10 kağıt acil durum mesaj föyü
- Basılı yerel harita
- Tüm dijital dosyaların olduğu USB bellek
Bu klasör her çeyreğin başında kontrol edilir ve güncellenir.
Yıllık envanter kontrol listesi¶
Her Rotary yılının Temmuz ile Eylül ayları arasında tamamlanacak:
- Her üye (yeni ve mevcut) yetkinlik föyünü doldurdu
- Özet yetkinlik tablosu güncellendi
- Her üyenin mesleki ağları belgelendi
- Maddi envanter güncellendi (araçlar, jeneratörler, mekanlar, ekipman)
- Çapraz üyelikler kaydedildi
- İrtibat görevlileri resmi olarak atandı
- İletişim zinciri listesi güncellendi ve tüm üyelere yeniden dağıtıldı
- Dış iletişim rehberi doğrulandı (doğrulama araması)
- Dijital sürüm yedeklendi (bulut + USB bellek)
- Kağıt sürüm basıldı ve dosyalandı (kulüp mekanı + Koordinatörün evi)
- Envanter sonuçları bir toplantıda kulübe sunuldu
Kulübünüzün sermayesi kasada değildir. Her hafta, masanın etrafındaki o odadadır. Bu envanter, salı öğle yemeğinde buluşan bir profesyoneller grubunu yapılandırılmış ve anında harekete geçirilebilir bir müdahale gücüne dönüştürür. Hazırlıklı bir kulüp ile olmayan arasındaki fark işte bu belgedir.